Các nhà nghiên cứu tại Đại học Keele nhận thấy rằng có một loại statin gọi là Pitavastatin đặc biệt thích hợp với các tế bào ung thư buồng trứng vì nó có được thời gian bán hủy dài (cho phép nó liên tục ức chế sự phát triển khối u) và có cấu trúc đặc biệt làm cho nó trở thành một chất ức chế mạnh mẽ khối u tăng trưởng. Tuy nhiên, người ta cũng thấy rằng chế độ ăn uống có thể hạn chế hiệu quả của pitavastatin, đặc biệt là chế độ ăn chứa nhiều geranylgeraniol có thể làm hạn chế tác dụng của statin đối với tế bào ung thư. Tiến sĩ Richardson- tác giả của nghiên cứu nhận xét: “Nghiên cứu của chúng tôi nhận thấy rằng các tác dụng ức chế khối u của pitavastatin ở chuột có hiệu quả khi có chế độ ăn kiêng geranylgeraniol. Statins làm việc trong bệnh ung thư bằng cách ngăn ngừa các tế bào ung thư tạo ra geranylgeraniol. Tuy nhiên, geranylgeraniol có trong rất nhiều các loại thực phẩm khác nhau bao gồm dầu hướng dương và một số loại gạo, vì vậy trong các thử nghiệm lâm sàng trong tương lai, chúng ta cần kiểm soát chặt chẽ chế độ ăn uống để hạn chế geranylgeraniol”.

“Mục đích chính nghiên cứu của chúng tôi là thực hiện các thử nghiệm lâm sàng của pitavastatin để có thể có được một thiết kế hợp lý nhằm giúp chúng thực sự có hiệu quả trong việc ức chế các tế bào ung thư và chúng tôi hiện đang trong giai đoạn rất sớm của việc phát triển các thử nghiệm. Điều đáng chú ý là pitavastatin là một liệu pháp  sẵn có trong điều trị, tương đối rẻ tiền, và chúng sẽ mở ra một hướng đi mới trong việc điều trị ung thư ở tương lai" – Tiến sĩ Richardson cho biết.

Statin là những chất ức chế cạnh tranh với hydroxymethylglutaryl coenzym (HMG - CoA) reductase, làm ngăn cản chuyển HMG - CoA thành mevalonat, tiền chất của cholesterol. Các statin ức chế sinh tổng hợp cholesterol, làm giảm cholesterol trong tế bào gan, kích thích tổng hợp thụ thể LDL (lipoprotein tỷ trọng thấp), và qua đó làm tăng vận chuyển LDL từ máu. Kết quả cuối cùng của những quá trình hóa sinh này là giảm nồng độ cholesterol trong huyết tương. Các statin cũng có vai trò trong dự phòng tiên phát (cấp 1) bệnh mạch vành ở người bệnh tăng cholesterol có nguy cơ cao mắc biến cố mạch vành. Tuy nhiên trong nhiều nghiên cứu gần đây, các tác giả cũng đã nhận thấy vai trò đặc biệt trong ức chế sự phát triển tế bào ung thư của statin trên động vật, và việc nghiên cứu ứng dụng statin trên lâm sàng để điều trị bệnh ung thư ở người đang là một bước đi mới đầy triển vọng.

BS. Trương Bảo Duy 

(Theo Scientific Reports)